Het verhaal van de Betuwe in 44-45

Het verhaal van de Betuwe tijdens WO2

De wereldoorlog in de Betuwe is op te delen in 7 periodes. Deze periodes beschrijven het verhaal wat er gebeurd is tijdens WO2 in de Betuwe. Hier volgt een korte toelichting per periode.


Mobilisatie

De mobilisatie van de Nederlandse strijdkrachten vindt ook in de Betuwe plaats. Er lopen twee linies door de Betuwe. De strategische punten in de Betuwe worden versterkt en bewaakt.

De Duitse inval en de bezettingstijd tot aan dolle dinsdag

10 Mei 44. De Duitse inval. Het terugtrekkende Nederlandse leger blaast de bruggen over Waal en Rijn op. Ook bruggen over de Linge en weteringen in de Betuwe moeten het ontgelden. De bezetting volgt, NSB-burgemeesters, alles op de bon, onderduikers, verzet, verzetsacties en dolle dinsdag.

De "bevrijding" van de Betuwe, Market Garden

17 sept 44 Operatie Market Garden zal het einde van de oorlog worden. Het tegendeel is waar, voor de Betuwe begint het nu pas echt. Een lange strijd met veel ellende volgt.

De verdediging van het Betuwse bruggenhoofd, the Island

De Betuwe wordt het meest noordelijke front tussen bevrijd en bezet gebied. De Duitsers verdedigen een strook langs de Rijn en doen er alles aan om de Waalbrug weer in handen te krijgen of zelfs te vernietigen. Aanvallen komen herhaaldelijk voor. Verdedigen door de geallieerden wordt het credo, een stellingoorlog is het gevolg en niemandslanden ontstaan. Een uniek stuk geschiedenis.

fietsen

De evacuatie / Manneneiland

Het oorlogsgeweld en het hoge water hebben als gevolg dat de bevolking het gebied moet verlaten. Diverse evacuaties vinden plaats. De bevolking wordt ontheemd en moet voor onbekende tijd op weg naar onbekende oorden. Gezinnen worden uit elkaar gerukt. Dorpen worden compleet verlaten. Uiteindelijk blijven 1000 mannen over op Manneneiland.

De bevrijding

2 april 45 De Betuwe wordt na 198 dagen strijd bevrijd op 2e Paasdag. De Rijndijk bij Elden wordt hersteld ter voorkoming van een derde overstroming. In de akkers, boomgaarden en velden moet het achtergebleven oorlogsmateriaal worden opgeruimd eer de bewoners veilig terug kunnen keren.

De wederopbouw

De strijd in de Betuwe heeft dit gebied tot een zwaar, zo niet het zwaars beschadigde gebied van Nederland gemaakt. Landelijke hulpacties volgen. Gebouwen worden aangepast voor behuizing. Wegen worden begaanbaar gemaakt. Jaren zal de wederopbouw duren. Jaren blijven de sporen zichtbaar in het gebied, maar blijft nog vele jaren langer onzichtbaar onder de bevolking.